Razdor u evropskoj krajnjoj desnici zbog američkog rata protiv Irana

Na jednoj strani su otvoreni atlantisti i pristaše Donalda Trumpa. Lider britanske stranke Reform UK Nigel Farage pozvao je premijera Keira Starmera da „stane uz Amerikance u ovoj vitalnoj borbi protiv Irana“, dok je nekoliko dana kasnije poručio da bi eventualne izbjeglice iz Irana trebale biti „smještene na Bliskom istoku, a ne u Britaniji“.

Sličan stav zauzela je i španska krajnje desna stranka Vox, koja je podržala rat i kritikovala premijera Pedra Sancheza nakon što je on američko-izraelsku intervenciju nazvao „neopravdanom“ i „opasnom“.

AfD oprezniji, britanska desnica podijeljena

Na drugoj strani, pojedine evropske krajnje desne partije i ličnosti pokazuju mnogo više opreza.

Tino Chrupalla, kopredsjedavajući njemačke AfD, upozorio je da Donald Trump postaje „predsjednik rata“. Markus Frohnmaier, vodeći kandidat AfD-a za pokrajinske izbore u Baden-Württembergu, rekao je da se sukob mora posmatrati „nijansirano“, uz naglasak da je u interesu Njemačke da izbjegne „nove migracione tokove“ kao posljedicu rata.

I u Britaniji su se pojavile pukotine među poznatim figurama krajnje desnice. Tommy Robinson, poznat po islamofobnim stavovima i snažnoj podršci Izraelu, otvoreno je podržao rat, dok je Paul Golding, lider stranke Britain First, poručio: „Nije naša borba, nije naš rat. Stavite Britaniju na prvo mjesto“.

Francuska političarka Marine Le Pen zauzela je oprezniji, ambivalentan stav. Iako je ranije kritikovala američke intervencije, nakon početka rata s Iranom rekla je da ne vidi „ništa šokantno“ u odluci predsjednika Emmanuela Macrona da pošalje nosač aviona u Mediteran zbog širenja sukoba.

Jedinstvo desnice puca na geopolitici

Analitičari ocjenjuju da rat s Iranom otkriva stare geopolitičke linije podjele unutar evropske krajnje desnice.

Profesor politike Tim Bale sa Queen Mary University u Londonu kaže da se evropska krajnja desnica često doživljava kao jedinstven talas, posebno po pitanjima migracija, ali da je njena osnova ipak nacionalizam - a to automatski ograničava stvarnu saradnju među strankama iz različitih zemalja.

Slično upozorava i švedski istraživač Morgan Finnsiö, koji navodi da se krajnja desnica i ranije lomila oko velikih geopolitičkih pitanja, uključujući rusku invaziju na Ukrajinu.

Prema njegovoj ocjeni, današnje podjele proizlaze iz različitih veza koje pojedine desničarske stranke imaju s vanjskim silama poput Trumpove Amerike, Netanyahuovog Izraela ili Putinove Rusije. Oni bliži Washingtonu i Tel Avivu uglavnom podržavaju rat protiv Irana, dok su oni s jačim političkim ili ideološkim vezama s Moskvom oprezniji ili otvoreno protiv.

Iran kao nova migracijska tema

Analitičari upozoravaju da se rat s Iranom u evropskoj krajnjoj desnici vjerovatno neće dugo voditi kao vanjskopolitičko pitanje, već će biti vraćen u poznati domaći okvir - migracije.

U tom smislu, čak i kada se govori o Iranu, krajnja desnica će sukob najčešće predstavljati kroz strah od novog vala izbjeglica, čime se politička rasprava vraća na temu koja je i dalje centralna za njenu mobilizaciju birača širom Evrope.

╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad